Bước tiến mới trong quản lý sự kiện y tế công cộng khẩn cấp (PHEM) tại Việt Nam: Hoàn thành khóa tập huấn PHEM đầu tiên
Ngày 24/9/2026, khóa tập huấn Quản lý sự kiện y tế công cộng khẩn cấp (Public Health Emergency Management – PHEM) đầu tiên tại Việt Nam đã bế mạc tại Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh, kết thúc chương trình đào tạo từ tháng 3 đến tháng 9/2026.
Khóa học có sự tham gia của cán bộ từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật của 34 tỉnh, thành phố, các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur khu vực và các đơn vị y tế thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, góp phần nâng cao năng lực và tăng cường kết nối trong công tác phòng, chống dịch.
Từ đào tạo PHEM quốc tế đến phát triển năng lực trong nước
Từ năm 2013, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (U.S. CDC) đã triển khai chương trình đào tạo PHEM tại Atlanta và sau đó mở rộng tại một số khu vực. Đến nay, 10 cán bộ Việt Nam đã hoàn thành chương trình tại Atlanta và ba cán bộ đã hoàn thành chương trình PHEM khu vực ASEAN. Trên cơ sở kinh nghiệm đào tạo quốc tế và nguồn nhân lực đã được đào tạo, U.S. CDC phối hợp với Cục Phòng bệnh và các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur xây dựng chương trình tập huấn phù hợp với bối cảnh Việt Nam. Đội ngũ giảng viên chủ yếu là cán bộ Việt Nam, trong đó hầu hết đã hoàn thành chương trình PHEM tại Atlanta. Việc kết hợp kiến thức PHEM với kinh nghiệm công tác của giảng viên giúp gắn nội dung đào tạo với thực tiễn Việt Nam, đồng thời góp phần phát triển năng lực đào tạo trong nước.
Năm học phần bao quát chu trình quản lý sự kiện y tế công cộng khẩn cấp
Chương trình gồm năm học phần, trong đó 80% nội dung tập trung vào kiến thức và kỹ năng ứng dụng trong công việc tại Việt Nam; 20% còn lại giới thiệu kiến thức, mô hình và quy trình theo tiêu chuẩn quốc tế.
Bốn học phần đầu bao gồm dự phòng và chuẩn bị sẵn sàng; cảnh báo và chuẩn bị đáp ứng; quản lý, điều phối đáp ứng khẩn cấp; đánh giá sau đáp ứng và cải thiện năng lực. Các học phần lần lượt do Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh, Viện Pasteur Nha Trang, Cục Phòng bệnh và Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương tổ chức.
Học phần cuối diễn ra ngày 23–24/9/2026 tại Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh, dành cho trình bày kết quả thực hành, trao đổi kinh nghiệm và tổng kết khóa học.
Gắn đào tạo với thực tiễn công tác
Thực hành được triển khai xuyên suốt chương trình thông qua ba bài tập cá nhân và một bài tập nhóm về đánh giá nguy cơ ưu tiên, xây dựng kế hoạch và kịch bản diễn tập tại bàn, lập kế hoạch hành động đáp ứng khẩn cấp, đánh giá đáp ứng theo mục tiêu 7-1-7 và truyền thông nguy cơ. Các bài tập được thực hiện giữa các học phần với sự hướng dẫn, góp ý của giảng viên, giúp học viên củng cố kiến thức, vận dụng công cụ PHEM vào thực tế tại đơn vị và trao đổi kinh nghiệm giữa các địa phương.
Phản hồi của học viên cho thấy chương trình phù hợp với nhu cầu công tác và có khả năng ứng dụng. Một số học viên đã áp dụng kiến thức, công cụ ngay sau các học phần để đánh giá nguy cơ, lập kế hoạch dự phòng, tổ chức diễn tập và xây dựng thông điệp truyền thông nguy cơ tại đơn vị.
Ghi nhận kết quả và phát huy năng lực sau đào tạo
Phát biểu tại lễ bế mạc, TS. Nguyễn Vũ Thượng, Phó Viện trưởng Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh, nhấn mạnh PHEM là quá trình có hệ thống, bao gồm chuẩn bị, phát hiện, đáp ứng và phục hồi trước các sự kiện y tế công cộng nghiêm trọng. Trong bối cảnh dịch bệnh và các nguy cơ y tế công cộng ngày càng phức tạp, nâng cao năng lực PHEM cho đội ngũ cán bộ tham gia quản lý và đáp ứng khẩn cấp có ý nghĩa thiết thực.
TS. Virginia Swezy, Phó Giám đốc Quốc gia U.S. CDC Việt Nam, chúc mừng thành công của khóa PHEM đầu tiên và ghi nhận sự phối hợp của Cục Phòng bệnh, các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur cùng các đối tác. Bà nhấn mạnh việc phát triển đội ngũ PHEM và tăng cường phối hợp, đồng thời khuyến khích học viên tiếp tục vận dụng, chia sẻ kiến thức, kỹ năng và tham gia giảng dạy, hướng dẫn các khóa PHEM tiếp theo.
Kết nối và hệ thống hóa các năng lực hiện có
Trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục hoàn thiện nền tảng pháp lý về phòng bệnh, phòng thủ dân sự và ứng phó khẩn cấp, PHEM góp phần kết nối các năng lực hiện có trong một chu trình quản lý thống nhất, từ đánh giá nguy cơ, dự phòng, cảnh báo sớm đến điều phối đáp ứng, truyền thông nguy cơ và đánh giá sau đáp ứng.
Trên cơ sở thế mạnh về đáp ứng, PHEM chú trọng nâng cao năng lực dự phòng, chuẩn bị sẵn sàng và phối hợp giữa các cấp, đơn vị, ngành. Qua đó, chương trình hỗ trợ chuyển các yêu cầu pháp lý thành năng lực thực thi trong quản lý sự kiện y tế công cộng khẩn cấp.
Tiếp tục hoàn thiện chương trình và phát triển mạng lưới PHEM
Từ kinh nghiệm triển khai khóa PHEM đầu tiên và phản hồi của học viên, giảng viên, Cục Phòng bệnh, các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur và U.S. CDC Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp hoàn thiện chương trình, tài liệu, phương pháp giảng dạy và công cụ thực hành cho các khóa tiếp theo.
Kiến thức, kinh nghiệm và các kết nối hình thành qua khóa học là nền tảng để học viên tiếp tục vận dụng, chia sẻ tại đơn vị, từng bước phát triển mạng lưới PHEM trong nước và nâng cao bền vững năng lực quản lý sự kiện y tế công cộng khẩn cấp tại Việt Nam.
